We verwelkomden de status van nationaal park en namen tegelijk afscheid van Georgette Leltz. Twee memorabele mijlpalen bij de feestelijke en warme netwerkbijeenkomst op Landgoed Keukenhof. Met een filosofische terugblik op het ontstaan van het park, drie inspirerende cases van partners en de eerste uitreiking van de Uitblinker van het jaar was het programma net zo divers als de natuur in Nationaal Park Hollandse Duinen.

De rode loper lag uit op Landgoed Keukenhof op 11 juni. Bij de ontvangst gingen de deelnemers op de foto met hun favoriete landschap in Nationaal Park Hollandse Duinen: bos, landgoed of duin. Op de vraag waarom ze juist die keuze maakten, noemden ze vaak woorden als opgroeien en opvoeding. Maar soms waren er geen woorden te vinden, was het een gevoel van “ik ben er verliefd op.” Een gevoel dat het klopt. Een hartelijke binnenkomer op een bijzondere bijeenkomst waar vreugde en weemoed elkaar afwisselden.

Status erkenning voor mensinclusieve natuur
Dagvoorzitter Marcel Belt gaf de aftrap door Georgette Leltz, Eveline Buter en Wim Drossaert op het podium te vragen voor een terug- en een vooruitblik.

Als vertrekkend directeur en grondlegger van NPHD herinnerde Leltz zich een opmerkelijk moment in de ontwikkeling van het park. “In 2016 organiseerden we de eerste netwerkbijeenkomst. We kregen diezelfde ochtend nog nieuwe aanmeldingen. Ik werd zelfs gebeld door een wethouder die vroeg: ‘Waarom zijn wij niet uitgenodigd, we hebben toch een strandwal?’ Ik dacht: we raken iets, waar mensen bij willen horen. Waar ik heel trots op ben, is dat mensen zich met elkaar en met het gebied verbonden voelen.”

Ook Wim Drossaert, voorzitter NPHD en directeur van Dunea, was 10 jaar geleden een van de oprichters. “Het was best ploeteren in het begin. Ik zal nooit vergeten dat we bij een bijeenkomst in Naturalis niet meer zelf het verhaal hoefden te vertellen. Het verhaal werd verteld door de mensen in de zaal. Het was gaan leven.”

Eveline Buter is sinds 23 maart directeur van NPHD. Waarom die stap? “Ik werkte bij een ingenieursbureau in verschillende landen aan water en infrastructuur, waarbij we samenwerkten met de natuur. Totdat ik ging merken dat ik het wilde omdraaien, van natuurinclusieve infrastructuur naar mensinclusieve natuur. Die filosofie wordt hier in de praktijk gebracht. Natuur is de drager. Hoe kunnen we natuur en mensen met elkaar verweven? De status is een enorme erkenning voor die filosofie. Een bekroning van het werk van iedereen hier in de zaal en alle partners. Dat brengt ook een verantwoordelijkheid mee. De ogen van de samenleving zijn op ons gericht, blijkt uit de aandacht in de media. Er zijn veel enthousiaste reacties en ook kritische vragen, gedreven door de zorg hoe we de natuur kunnen beschermen in dit dichtbevolkte gebied. We gaan een nieuwe fase in, met de verantwoordelijkheid om onze belofte waar te maken.”

Minister: “Status motiveert om voor de natuur te zorgen”
Het moment brak aan om Minister van Essen van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en gedeputeerde Bonte van Provincie Zuid-Holland op het podium te vragen.

Op de vraag waarom de minister nu heeft besloten om de status van nationaal park te verlenen, was zijn antwoord duidelijk. “Omdat ik het belangrijk vind om de inspanningen en betrokkenheid van alle mensen voor de natuur te belonen en te erkennen.” Hij noemde daarbij zowel de partners van NPHD als het Nederlandse publiek dat in 2016 dit gebied verkoos als een van de mooiste natuurgebieden van Nederland. “De nationale parken in Nederland laten zien hoe gevarieerd de natuur in Nederland is. De status van Nationaal Park Hollandse Duinen is een erkenning van de kwaliteit van dit mooie diverse gebied. Het zal mensen motiveren om nog zorgvuldiger en enthousiaster voor de natuur te zorgen.”

Gedeputeerde Bonte reageerde: “Ik ben heel blij dat dit een van de eerste besluiten van de minister was. De Provincie Zuid-Holland heeft de aanvraag voor de status al in 2020 gedaan. Zuid-Holland is de dichtst bevolkte provincie van Nederland en de verstedelijking rukt op. We willen de waardevolle natuur en de schaarse groene ruimte bewaren en versterken, voor de natuur en voor onze inwoners. De status is een waarborg voor de toekomst.”

Belt vroeg de minister wat over tien jaar het grootste succes van het park zou moeten zijn. “Wat ik heel mooi zou vinden, is dat mensen dit predicaat over tien jaar hebben gebruikt om nog beter voor dit gebied te zorgen. Dat ze bij een mogelijke negatieve ontwikkeling iedereen eraan herinneren hoe belangrijk het is om het te koesteren, dat het iets van ons allemaal is geworden.”

Bonte voegde daaraan een oproep toe: “Laten we steeds samen bedenken hoe projecten zoals woning- en wegenbouw, die wat verder van het park afstaan, wel kunnen bijdragen aan de doelstellingen, door natuurinclusief te werken. De officiële status helpt om trots te zijn en die trots uit te dragen.”

Die trots werd daarna feestelijk gevierd toen de minister de status officieel overhandigde aan de gedeputeerde en het podium vol stond met blije mensen.

In gesprek met de zaal werd door diverse partners benadrukt dat de nieuwe status aanleiding geeft om zichtbaarheid en herkenbaarheid van het gebied te vergroten, natuur een stevigere plek te geven in stedelijke ontwikkeling en meer mensen, met name jongeren, actief kennis te laten maken met en te betrekken bij de natuur. Ook werd gewezen op het belang van samenwerking tussen en uitvoeringskracht bij betrokken partijen, en op de noodzaak om met energie te blijven werken aan het versterken van natuur, waterkwaliteit en klimaatbestendigheid.

Wordt de natuur hier beter van?
Na al die uitbundigheid was het tijd voor wat verstilling. Jori Wolf, huisfilosoof en strategisch adviseur van Staatsbosbeheer nam het publiek in gedachten mee de natuur in. Ze stelde de vraag: wat wordt de natuur nu beter van de status nationaal park? Toen 10 jaar geleden de verkiezing van mooiste natuurgebied van Nederland plaatsvond, vroegen mensen zich af: moeten we daar nu het publiek bij betrekken? Het gaat toch om de natuur? Hollandse Duinen won, en kreeg een landschapsbiografie en merkenstrategie cadeau. “Daarna kwam er een landschapsstrategie waarbij we honderd jaar vooruitkijken, want dit gebied heeft zich ook in eeuwen gevormd. Je moet het voor lange termijn borgen en je moet mensen hebben die het gezicht zijn van het gebied. Precies wat de minister zei: als er iets met dit gebied aan de hand is, wil je dat er mensen zijn die opstaan en zeggen: daar gaan we niet aankomen, dat is van ons. Als het slecht gaat met de natuur, komen we bij de mens uit. Maar als de natuur herstelt, komen we ook vaak bij de mens uit. Dus mijn antwoord is: ja, hier wordt de natuur beter van. En wij mensen trouwens ook.”

Praktijkvoorbeelden: Ecozones, zeewering en doelsoorten
Hoe je kunt samenwerken om de omgeving voor mens en natuur gezonder te maken, bleek uit drie praktijkvoorbeelden van partners:

1. Dennis Habers van gemeente Teylingen vertelde hoe zij de biodiversiteit in haar kernen gaat verbeteren. Bij een nulmeting was de score onvoldoende, maar er liggen kansen in verbinding met kleine leefgebiedjes. Teylingen versterkt daarom zowel de ecozones tussen de dorpskernen als de groene verbindingen in de dorpen zelf. Van natuurvriendelijke oevers en kruidenrijk grasland op grotere schaal naar sloten, bermen en tuinen op lokaal niveau. Zo verbetert de biodiversiteit tot op het niveau van de straat. Het is heel concreet en biedt mooie kansen om samen te werken met partners in het gebied.
2. Eef van Huijssteeden werkt bij Hoogheemraadschap Rijnland aan het versterken van de zeewering zodat die ons land kan beschermen als in 2070 de zeespiegel is gestegen. Rijnland laat zoveel mogelijk de natuur in de kuststrook aan het werk om het land te beschermen. Maar niet overal kunnen wind, zand en golven ongecontroleerd hun gang gaan. Waar badplaatsen op het duin liggen, werkt Rijnland samen met gemeentes en ondernemers aan ruimte op het strand om de zeewering te versterken.
3. Dave Matser van Gemeente Rijswijk ontwikkelde een gereedschapskist voor natuurinclusief bouwen. Rijswijk ziet haar hele grondgebied als stadsnatuur. In de Natuurwaardenkaart zijn per wijk bepaalde doelsoorten geselecteerd waarvoor een specifieke biotoop geschikt is. De kaart biedt projectontwikkelaars en woningbouwcoöperaties via een puntensysteem kwantificeerbare richtlijnen voor de bouw. Zo creëert Rijswijk een basiskwaliteit natuur waarin soorten zich vanzelf gaan vestigen.

Albert Kling, NPHD Uitblinker van het Jaar 2026
Dit jaar werd voor het eerst de prijs Uitblinker van het Jaar uitgereikt. Hiermee zetten we partners in het zonnetje die zich op een bijzondere manier inzetten voor natuur, landschap en samenwerking binnen het nationaal park.

De jury was onder de indruk van alle genomineerden. In vrijwel elke nominatie kwamen dezelfde kwaliteiten terug: verbinding, gedrevenheid en realisatiekracht. Eigenschappen die veel partners kenmerken. Daarom was deze eerste verkiezing niet alleen een eerbetoon aan de winnaar, maar aan alle organisaties en personen die zich dagelijks inzetten voor het nationaal park.

De eerste winnaar is Albert Kling van Strandpark Vlugtenburg. Albert zet zich al jaren in voor het versterken van de natuur op en rond zijn park. Zo liet hij inheemse soorten aanplanten en droeg hij onlangs bij aan de aanleg van een drijvend broedeiland voor de visdief in natuurgebied De Banken. Albert zoekt actief de samenwerking op en laat zien dat een bijdrage niet groot hoeft te zijn om samen een wereld van verschil te maken voor de natuur.
Kling krijgt als beloning een boom voor Strandpark Vlugtenburg.

Leltz: “Geef schoolkinderen een magische natuurervaring”
Het eind van de bijeenkomst was gewijd aan het afscheid van Georgette Leltz. Lovende woorden kwamen van de mensen met wie zij vanaf de start tien jaar geleden zo volhardend gewerkt heeft aan de realisatie van NPHD.

Het slotwoord was aan Leltz zelf. “Bij de ontwikkeling van het nationaal park zijn veel concepten behulpzaam geweest. Een belangrijke keuze die we maakten, was om het landschap als fundament te nemen. En te erkennen dat er ook een grote rol is voor de mens. Die is met het landschap verbonden.
NPHD is een gebied, maar ook een netwerkorganisatie. Ik vind het heel bijzonder dat het zo snel werd geaccepteerd in de regio en geïntegreerd bij alle partners. Veel mensen hadden zelfs het idee dat het er allang was. We hebben dan ook al veel projecten in gang gezet zoals de parkpoorten en de huisstijl. In het 5.000 soortenjaar werden maar liefst 7.000 soorten gevonden. Daarnaast werden we vaak gevraagd om als neutrale publiekspartner kennissessies te organiseren. Ik wil jullie erg bedanken dat jullie zo de schouders eronder hebben gezet. Tot slot is dit mijn boodschappenbriefje voor jullie:

1. Blijf in verbinding met elkaar en het gebied en zorg voor veel meer verbindingen binnen en buiten NPHD voor planten, dieren en mensen.
2. Geef alle schoolkinderen in het hele gebied een magische natuurervaring die ze bijblijft, zij zijn de toekomst.”